ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ Β

1. Κομματικά απομεινάρια της αυτοδιοίκησης ζητάνε ψήφο.

Πρέπει να τον έχουνε;

Πρώτη φορά κατ` αρχήν βλέπω κόμμα να εξαφανίζεται με τόσο αφανή τρόπο. Ούτε μια δήλωση αναγγελίας του θανάτου του, ούτε ένας μικρός επικήδειος, μια λέξη έστω «τετέλεσται», ώστε να λάβει χώρα και λίγη νεκρώσιμη ακολουθία, η συνόδευσή του τέλος πάντων στην τελευταία του κατοικία. Τι ήτανε το Πασόκ, θυμάστε; Τι Κάρμενα Μπουράνα και ιαχές θριάμβου και λαμπεροί ήλιοι ανατέλλοντες! Πώς, πού και πότε έδυσε κανείς μας δεν κατάλαβε! Ούτε ένα ίχνος από το δύσιμό του δεν είδαμε. Δε χρειάστηκε ούτε ανακύκλωση ούτε μετενσάρκωση, άυλο καθώς ήτανε. Τι σαρδονική που είναι η Ιστορία! Μερικές φορές τελειώνει τον καθένα όπως του αξίζει.

Και το ανθρώπινο υλικό του τι θ` απογίνει; Εκείνο πνέμα ήτανε και ως πνέμα εξέπνευσε κι έφυγε από τον κόσμο, εχάθει. Οι άνθρωποί του όμως, ηγέτες, στελέχη, οπαδοί, ψηφοφόροι, ων ουκ εστιν αριθμός, που έχουνε σάρκινη ύπαρξη και δεν εξαϋλώνεται, ώστε να μην είναι ορατή, πού θα πάνε να κρυφτούνε, για να μη φαίνονται και τους φτύνουνε οι καιροί, πώς θα καταστήσουνε τον εαυτό τους αόρατο, πέστε μου;

Όμως η σάρκινή τους ύπαρξη έχει και άλλες αδυναμίες εκτός της «ορατότητάς» της(στην παθητική του έννοια ο όρος). Καλά κάνουν οι κήρυκες του ιδεαλισμού και οι θρησκείες μας και την κατακεραυνώνουνε ως σίχαμα. Έχει τις απαιτήσεις της, θέλει να εξακολουθεί να ζει και μετά τη σήψη της κι εξακολουθεί ν`αποζητάει τρόπους αυτοσυντήρησης.

Δεν είναι θράσος ούτε αναίδεια. Συνηθισμένος τρόπος επιβίωσης και μάλιστα δοκιμασμένος στη χώρα μας. Αν εξαιρέσουμε τον Τζοχατζόπουλο, ποιος άλλος πλήρωσε για προσωπικά του ή του Πασόκ ανομήματα. Ούτε καν οι ηγέτες του που μαζί με αφοσιωμένους τους επίσης δεν καταλάβαμε πότε και πώς πήδηξαν να πιαστούνε σε Ελιά ή πέσανε «αυτοναυαγοί» σε Ποτάμι, για να τους νομίσουμε ναυαγούς και να πέσουμε ναυαγοσώστες να τους σώσουμε. Δε συζητώ για τα χρέη που αφήνουνε, γιατί το θέμα δεν είναι οικονομικό αλλά ηθικό και όποιος τα ηθικά θέματα τα υποβιβάζει σε οικονομικά, όπως σύνολο το καπιταλιστικό μόρφωμα με τους στυλοβάτες του, είναι γιατί θέλει η σήψη να `ναι ο κυβερνήτης στη ζωή μας.

Δεν είναι εξάλλου η πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας μας που ένοχοι πολιτικοί ακόμα και για αξιόποινες πράξεις εθνικών διαστάσεων όχι μόνο δεν τιμωρούνται, αλλά βγαίνουν και πλουσιοπάροχα κερδισμένοι. Τα οικονομικά τζάκια ως και τα πολιτικά στον τόπο μας πώς δημιουργήθηκαν; Ως επί το πλείστον με «μαυραγοριτισμό». Κανένας, που άσκησε άνομη εξουσία ή συναλλάχθηκε μαζί της, δε βγήκε χαμένος. Εξασφαλισμένα έχει και τα δισέγγονά του.

Τούτοι δω όμως οι δικοί μας, που ήταν σ` εκείνο το εξαϋλωμένο που χάθηκε, είναι καλά παιδιά, μου λένε οι συνδημότες μου. Δεν αντιλέγω. Απλώς βρέθηκαν εκεί. Και ποιος δεν ήταν! Η μισή κοινωνία που διψούσε όραμα. Ναι αλλά, λένε οι ενστάσεις μου, ήτανε εκεί και κατά την πορεία προς τη σήψη. Και μετά από αυτή. Κι έτσι γίνανε τα πράγματα, όπως γίνανε. Επαιτεία κατόπιν, «ανταποκρίσεις», υποκύψεις, υποτέλεια, δυστυχία. Από καλά παιδιά γίνανε όλα αυτά, από φίλους, συγγενείς, εξυπηρετικούς ομοϊδεάτες μας που κάμνανε τα χατίρια μας, περνώντας τα μνημόνια από πάνω μας. Ακόμα κι αν δεχθώ ότι προσωπική ωφέλεια δεν είχανε, δεν είχανε ούτε συνευθύνη γι` αυτά που πράττανε, για να πράττονται όσα διαπράχθηκαν; Πώς είναι δυνατόν; Στυλοβάτες υπήρξανε, θέλανε δε θέλανε, καταστροφικών καταστάσεων, τοπικών και ευρύτερων. Η ΕΕ, αν είμαστε ευρωπαϊστές, τείνει να γίνει φάντασμα με τον κεφαλαιοκρατικό της γερμανικό ηγεμονισμό και την υποβάσταξή του που του έγινε. Η Ελλάδα φθίνει, όπως και άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Μύριοι άνθρωποι πέσανε σε δυστυχία. Και δεν υπάρχει συνευθύνη;

Κι αν συναισθάνονται τη συνευθύνη τους, αφού και οι ίδιοι λένε δεν έπρεπε να γίνουν αυτά, πώς συνεχίζουν να συμμπράττουν στα ίδια πράγματα με τους ίδιους φυσικούς και ηθικούς συναυτουργούς τους; Αν πράγματι είναι καλά παιδιά, δεν έπρεπε η «καλοσύνη» τους να τους ανακόψει τη δράση της συνευθύνης;

Αφηρημένα, καλά παιδιά δεν υπάρχουν. Είναι καλά, γιατί κάνανε αυτό, κάνανε εκείνο και γιατί δεν κάνανε αυτό, δεν κάνανε εκείνο. Ετούτα όμως τα δικά μας καλά παιδιά δεν κάνανε αυτό, δεν κάνανε εκείνο, ενώ κάνανε αυτό και κάνανε κι εκείνο. Από τέτοια καλά παιδιά μπήκε σε σκότος η ζωή μας.

Κι ενώ είναι μετέωροι, αφού το κόμμα τους «έφυγε», σαν εναπομείναντα σωματίδια αιωρούνται τώρα στο πολιτικό μας στερέωμα, ζητώντας ψήφο. Και μου λέτε δεν έχουνε ευθύνη. «Είχε ορμή το ποτάμι τότε, μπορεί κι από το βούρκο του, και ρίχτηκαν μέσα, μου λέτε. Τώρα που δεν υπάρχει το ποτάμι και είναι σαν εγκαταλειμμένα κουφάρια στην κοίτη του -  ούτε καν ξεβρασμένα δεν είναι - τι να κάνουνε; Να ομολογήσουν πως είναι κουφάρια και να μείνουνε κουφάρια; Έχουνε και τα καλά παιδιά ένστικτο αυτοσυντήρησης και δεξιότητες λάθροεπιβίωσης. Να μην τα χρησιμοποιήσουν;». Αυτά μου λέτε.

Και τους βλέπω τώρα ξεπλυμένους καλά καλά σαν να μην ήταν ποτέ στο «βουρκωμένο» ποτάμι, να αιωρούνται στο πολιτικό μας στερέωμα και βγαίνοντας στην προεκλογική γύρα σαν πεντακάθαροι να μου ζητάνε  ψήφο. Τι θα κάνω;

Θέλω να σας αγαπήσω και να σας ψηφίσω, θα τους πω. Δεν μπορώ. Συγχωρέστε με γι` αυτή μου την ανημποριά. Το κακό που συντελέσατε είναι μεγάλο. Οι καταστάσεις που δημιουργήσατε σκληρές. Απαιτούν ανελέητη αντιπαραταχτική στάση κι επιτάσσουν σκληρές πολιτικές απορρίψεις. Αν στα τραγούδια μας λέμε αυτά*, δεν μπορούμε στη ζωή μας να λέμε κάτι άλλο. Η ταξική διαπάλη είναι αδυσώπητη.

Αγαπητοί φίλοι που με διαβάζετε, συμπαθάτε με για τη χολή μου. Βλέπετε τι συμβαίνει γύρω μας. 

* Το τραγούδι είναι:

Σαν θέλεις να με δεις, στον Τρίλοφο να `ρθεις

Σαν θέλεις να με δεις                                          

Στον Τρίλοφο να ρθεις                                       

Μεράδια ο οικισμός να το θυμάσαι                    

                                                                           

Εδώ με θυμιατό                                                  

Ξορκίζω τ` άδικο                                                

Μην έρθει και σε βρει, καθώς κοιμάσαι            

                                                                           

Ποιος λόγος ν` αγρυπνάς,                                   

Αφού πια δεν πεινάς,                                          

Και σαν πουλί πετάξ` η ξεγνοιασιά σου           

                                                                            

Πάλευες μια ζωή                                                

Μα κι έσκυψες πολύ                                          

Να φτάσει ως εδώ κι η αφεντιά σου                    

                                                                            

Σαν θέλεις να με δεις                                          

Στο σπίτι μου να ρθεις                                        

Σε πέτρα καθιστός καφέ θα πίνω

Σ` ένα κομμάτι γη

Με κλείσαν οι καιροί

Της μοναξιάς σκιά εγώ να γίνω

Κι ούτε για τις φωτιές

Δε θέλω να μου λες

Που βάζαμε μαζί στην Ιστορία

Χαμένες κι φωτιές

Κι ανθρώπων αγκαλιές

Βρωμούν τα χνώτα τους αδηφαγία

Γι` αυτό θε να με βρεις

Σαν θέλεις να με δεις

Στον κήπο, στην αυλή θα κόβω χόρτα

Εδώ στη μοναξιά

Και μες τη λησμονιά

Δρασκέλισα κι εγώ του ύπνου πόρτα

Μα ύπνος κι άδικο                                                                                  

σ` αθόρυβο αργαλειό

υφαίναν τη θηλιά για

το λαιμό μας                  

Κι εσύ ξαναρωτάς                                                                                                                   

πώς γίναν μονομιάς

μυριάδες οι θηλιές για

το χαμό μας

Σαν θέλεις να με δεις,

Μα κάλλιο να μη ρθεις

2. Μια πρόταση αυτοδιοικητική

Ή πρόταση για του χρόνου το υπερπέραν. Αφορά τον Τρίλοφο, αλλά αναλογικά μπορεί να έχει εφαρμογή και σε άλλα διαμερίσματα του Δήμου μας.

Τον παραδοσιακό οικισμό του Τριλόφου διασχίζουν δύο ρέματα, που έχουν την ένωσή τους υπόγεια, θα λέγαμε, στο κέντρο του «χωριού», όπου τώρα είναι στημένα το πρώην Δημαρχείο, το ΚΑΠΗ και μια Παιδική Χαρά στη συνέχεια. Αμέσως μετά το τέλος της Παιδικής Χαράς (και του οικισμού) η περιοχή γίνεται άβατη, καθώς τα δύο ρέματα, ενωμένα πλέον, ανατρέπουν απότομα την ομαλή μορφολογία του εδάφους δημιουργώντας βαθιά χαράδρα με απόκρημνες όχθες. Εκεί στην αρχή του απόκρημνου ανάγλυφου υπάρχει ένας καταρράχτης, όχι μεγάλων διαστάσεων, ο οποίος λόγω της υφής του αλλά και της θέσης του, παρουσιάζει, πιστεύω, μεγάλο αισθητικό ενδιαφέρον. Όταν πηγαίναμε με το σχολείο περιπάτους στον Άγιο Παντελεήμονα, απ` όπου είναι περίπου δυνατή η πρόσβαση, τον επισκεπτόμασταν με κάποια παιδιά. Τον σχηματίζει μια πέτρα όχι μικρής έκτασης, που καλύπτει όλο το πλάτος του ρέματος.  Γλύφοντάς την το νερό στο διάβα του άπειρου χρόνου, την «καμπύλωσε» διπλά και όμορφα, και στις δυο ακμές της, πάνω και κάτω, αλλά και σε όλο της το μήκος, φκιάχνοντας μια αρμονική εσοχική καμπύλη. Η θέση δε αυτή, του καταρράχτη, είναι στο κέντρο ενός τεράστιου φυσικού αμφιθεατρικού χώρου, ιδιαίτερα απόκρημνου, που απολήγει στη συμβολή του ρέματος του Τριλόφου με του Πλαγιαρίου. Μετά τα δύο ρέματα ενωμένα και αυτά παίρνουν το δρόμο τους για το Μηδέν.

Τέτοια ρέματα υπάρχουν στην ευρύτερη περιοχή πολλά και σε όλη την επικράτεια του Δήμου Θέρμης, θα `λεγα. Και ενώ το υψόμετρο των λόφων, όπου «κάθισαν» οι οικισμοί μας, είναι χαμηλό, τα ρέματα είναι αρκετά μεγάλα και απόκρημνα, συνθέτουν σχεδόν ένα τοπίο άγριας φύσης και θα μπορούσαμε να τα ονομάσουμε ακόμη και φαράγγια, μικρά αν θέλετε. Άρα πρέπει να προστατευθούν πρωταρχικά. Καμιά οικιστική παρέμβαση δεν πρέπει να γίνεται πάνω και δίπλα από αυτά. Μπορούν επίσης κατά δεύτερη προτεραιότητα να αξιοποιηθούν.

Η πρότασή μου για το ρέμα με τον καταρράχτη έχει τρία επίπεδα:

1. Όλο το τοπίο και ο καταρράχτης «να αναδειχθούν», όπως λέμε στη γλώσσα της πολιτικής προπαγάνδας, με τη δημιουργία προσβάσεων

2. Αυτό το τεράστιο φυσικό αμφιθέατρο, που περιβάλλει τον καταρράχτη και που είναι ιδιαίτερα ανώμαλο, να διαμορφωθεί έτσι ώστε να γίνει πραγματικό υπαίθριο αμφιθέατρο, όπου το καλοκαίρι θα λαμβάνουν χώρα διάφορες εκδηλώσεις

3. Να φκιαχτεί πέτρινο μονοπάτι καθόλο το μήκος του ρέματος από τον Τρίλοφο και το Πλαγιάρι ως το Μηδέν, για να περπατάει ο κόσμος. Αν ως τώρα φκιάχναμε αυτοκινητόδρομους για να ενώσουμε τα χωριά μας και να επικοινωνούμε, η πείρα έδειξε ότι το απομονωτήριο του σημερινού ανθρώπου είναι το αυτοκίνητο. Πρέπει, όταν μπορούμε, να βγούμε από αυτό και να περπατάμε στους δρόμους μέσα και έξω από τους οικισμούς μας, όχι μόνο για να ερχόμαστε σε επαφή με τους συνανθρώπους μας, αλλά και για την ίδια μας την υγεία τη σωματική αλλά και πολύ περισσότερο την ψυχική.

Είπαμε η ζωή μας θέλει ονειροπόληση.

ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ

Έχει αλλάξει κάτι;

Επειδή φαινομενικά δεν έχει αλλάξει τίποτα ανάμεσα στις προηγούμενες δημοτικές εκλογές και στις τωρινές, αναδημοσιεύω κείμενό* μου εκείνων των εκλογών. Τίτλος του:

ΩΣ ΠΟΤΕ…;

«Ως πότε, συνδημότες, θα υπομένουμε την εκμηδένιση της δυνατότητάς μας στη ζωή;

Ως πότε θα μένουμε αδιάφοροι απέναντι στην κατάργηση ζωτικών μας δικαιωμάτων;

Ως πότε θ` αναμένουμε ουρανοκατέβατη την αλλαγή της τύχης μας;

Ως πότε θα περιμένουμε να εξελιχθεί το κακό σε καλό από μόνο του και ως πότε θα ξεχνάμε ότι το κακό, αν δεν το αντιπαλεύεις, γεννάει το χειρότερο κι ότι το κακό ή το χειρότερό του μόνα τους δε φεύγουνε;

Είχαμε τον «Καποδίστρια» που συνιστούσε όχι αποκέντρωση αλλά συγκεντρωτισμό της αυτοδιοικητικής εξουσίας. Τώρα  μας ήρθε ο «Καλλικράτης» που ολοκληρώνει το συγκεντρωτικό της χαρακτήρα. Η αυτοδιοικητική εξουσία γίνεται πλέον απροσπέλαστη στους δημότες, καθώς ελαχιστοποιούνται οι δυνατότηες  πρόσβασής τους σ` αυτήν. Και αυτό σημαίνει απομάκρυνση από τη Δημοκρατία και αδυναμία ελέγχου των δημοτικών αρχόντων. Και μόνο το γεγονός ότι ο «Καλλικράτης» θεσπίστηκε για την περιστολή εξόδων στη λειτουργία της Αυτοδιοίκησης, δείχνει πόσο οι εμπνευστές του εκτιμούν τη Δημοκρατία, που την έχουν υποταγμένη στη σκοπιμότητα εξεύρεσης χρημάτων και την περιστέλλουν, για να μην τους είναι οικονομικό βάρος.

Επειδή όμως και το κράτος «αποδείχθηκε» δαπανηρό, το ακρωτηριάσανε και αυτό όχι μόνο στην κοινωνική του εκδοχή αλλά και στη γενική του υπόσταση, για να μην είναι κυρίαρχη η θεσμοποιημένη και εγγυημένη έκφραση της συλλογικής βούλησης, αλλά η ατομική βούληση των λίγων ισχυρών, να μην προστατεύεται υπεύθυνα και αποτελεσματικά το περιβάλλον, τα δικαιώματα των πολιτών, η εργασία, η υγεία, το νερό, η περίθαλψη, η παιδεία, η ενημέρωση, η πολιτιστική παράδοση. Όλα να είναι έρμαια εμπορίας στα χέρια των ιδιωτών. Αυτό όμως σημαίνει επίσης ανυπαρξία δημοκρατίας, από τη στιγμή που η συλλογική βούληση αντικαθίσταται από τη βούληση των λίγων, την ανεξέλεγκτη και ακόρεστη σε βουλιμία.

Το ίδιο βλέπουμε να ισχύει και σε επίπεδο ΕΕ αλλά και σε παγκόσμιο. «Πέντε» κερδοσκόποι του πλανήτη κρατάνε στα χέρια τους τις τύχες όλου του πληθυσμού της γης. Οι κυβερνήσεις των χωρών είναι και αυτές υποχείριά τους. Η εθνική κυριαρχία τόσο η δική μας όσο και των άλλων χωρών της ΕΕ είναι στην πραγματικότητα εκχωρημένη όχι στην ΕΕ αλλά μέσω αυτής στις διεθνείς αγορές. Κι ενώ τα «δημοκρατικά» μας Συντάγματα ορίζουν ότι κάθε εξουσία πηγάζει από το λαό, βλέπουμε –  και ομολογείται χωρίς καμιά ντροπή από όλους τους ευρωπαίους ηγέτες η αυτοκατάργησή τους - ότι εξωεθνικοί και εξωκοινοτικοί, εξωθεσμικοί πάντως, παράγοντες, όπως είναι οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης και αγορές, καθορίζουν την πολιτική των Κυβερνήσεων της Ευρώπης. Υπ` αυτή την έννοια υπάρχει όχι μόνο θέμα εθνικής κυριαρχίας αλλά και δημοκρατίας και αυτονομίας και λαϊκής κυριαρχίας, το οποίο δεν ανέκυψε με την υπαγωγή μας στην «Τρόικα», όπως ψευδολογώντας διατείνεται η Κυβέρνησή μας, αλλά προϋπήρχε. Με την ένταξή μας στην ΕΕ εκχωρήσαμε πράγματι την εθνική μας κυριαρχία, όπως και οι άλλες χώρες που τη συναποτελούν, και την εκχωρήσαμε, για να αντιμετωπίζουμε από κοινού τα προβλήματά μας, όχι όμως για να αποτελούμε το μεγάλο μαντρί των κερδοσκόπων και τα εγκλωβισμένα θηράματά τους. Αν η ΕΕ κατάντησε τιμάριό τους, αυτό ούτε με τις ιδρυτικές της αρχές είναι σύμφωνο ούτε με τα δικά μας όνειρα, να συγκροτούμε ευρύτερες κοινότητες και να αποτελέσουμε κάποτε μια κοινότητα όλοι οι άνθρωποι της γης.

Και όμως! Όλα είναι αντιστραμμένα. Στη χώρα μας την επιβολή αυτής της αντιστροφής θέλησε η Ιστορία να τη φέρει σε πέρας Κυβέρνηση Πασόκ, ώστε να τιμωρηθεί με εξευτελισμό για όλο τον πρότερο ανέντιμό του βίο. Επειδή τα παραδοσιακά πολιτικά στηρίγματα του συστήματος αδυνατούσαν να το διασώσουν, χρησιμοποιήθηκε ο εφεδρικός τροχός, που τυλιγμένος με σοσιαλιστικό περικάλυμμα δεν κινούσε την υποψία ότι ήταν η «ρεζέρβα» του συστήματος. Η Κυβέρνηση αυτή λοιπόν δεν είναι πια ούτε δούρειος ίππος ούτε κουκουλοφόροι δεξιοί που τους ονόμασα κάποτε, αλλά η ίδια η δεξιά χωρίς μεταμφιέσεις και αποκρύψεις προσώπου. Η πιο αυθεντική εκδοχή της και η πιο αξιόπιστη στήριξη της παγκόσμιας οικονομικής ολιγαρχίας. Γι` αυτό και δεν έχουμε καμιά σχέση μαζί της παρά μόνο τη σχέση της αντιπαλότητας, τη σχέση της ταξικής μας αντίθεσης, τη σχέση που επιβάλλει η συλλογική μας επιβίωση.

Χρέος λοιπόν όλων μας να αντιταχθούμε στους υποδουλωτές μας, ντόπιους και ξένους, να διαλαλήσουμε, με την ψήφο μας στις δημοτικές εκλογές του Νοεμβρίου, την αποκήρυξή τους, την άρνηση του εξανδραποδισμού μας, την αποτίναξη όχι μόνο του ζυγού της δουλείας μας αλλά και του πλέγματος της ψευδολογίας που χρησιμοποιήθηκε, για να καταστεί δυνατή η υποδούλωσή μας και να σκοτεινιάσει ο ορίζοντας της ζωής μας».

   Επειδή επίσης και από το τέλος του 12 που γράφτηκε το παρακάτω κείμενο θαρρεί κανείς πως τα πράγματα μείνανε ανάλλαχτα, το δημοσιεύω. Είναι ένα σχόλιο για αγωγή που έκανε ο Δήμαρχός μας σε μέλος αντιπολιτευόμενης παράταξης. Δε δημοσιεύτηκε τότε, όταν γράφτηκε, για να διευκολυνθεί η αναζήτηση δρόμων που θα απέκλειαν τις δικαστικές περιπέτειες. Τίτλος της:

        ΑΝΕΞΗΓΗΤΑ ΚΑΜΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΜΑΣ

«Καθόλου πρωτότυπο τρόπο δε βρήκε ο Δήμαρχος Θέρμης Θ. Παπαδόπουλος στη διάθεσή του να αντιμετωπίσει πολιτικό του αντίπαλο, τον Τάσο Αναστόπουλο,  μέλος αντιπολιτευόμενης δημοτικής παράταξης, και να τον «εξουδετερώσει». Του «τραβάει» μια αγωγή για συκοφαντική δυσφήμιση και απαιτεί την ανάλογη αποζημίωση, επειδή ο αντίπαλός του, απευθυνόμενος ηλεκτρονικά σε κλειστή ομάδα της παράταξής του, επέκρινε την παράταξη του Δημάρχου εξαιτίας μιας γιατί όχι επονείδιστης πολιτικής πράξης  του Αντιδήμαρχου της κ. Τσολάκη, ο οποίος ως μέλος της Περιφερειακής Επιτροπής απέρριψε την πρόταση του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Θεσσαλονίκης να μετονομαστεί η οδός Περικλέους Βιζουκίδη σε οδό «Αγωνιστών του Πανεπιστημίου». Ο καθηγητής ως γνωστόν Βιζουκίδης, όταν το 1941 υποδέχθηκε τους γερμανούς κατάκτητές, δήλωσε: «Τώρα θα έρθουν καλύτερα χρόνια για την Ελλάδα».

Όμως μια τέτοια αντίδραση  του Δημάρχου μας, ν` ασκήσει δίωξη, εκτός από κοινότοπη είναι και τελείως ανεξήγητη. Δε σχετίζεται μάλλον, απ` όσο ξέρω, ούτε με τον πολιτικό του βίο. Επί σειρά τετραετιών ασκεί καθήκοντα Δημάρχου και  δεν ακούστηκε να προβαίνει σε τέτοιες ενέργειες. Αν κρίνουμε δε και γενικότερα το έργο του με μέτρα κοινά, μπορεί να εκληφθεί ως πετυχημένο. Ξέρουμε βέβαια ότι βρήκε τη Δημαρχία «στο πιάτο», καθώς ο προκάτοχός του, της ίδιας κυρίαρχης πολιτικά παράταξης Πασόκ, διεκδίκησε αξίωμα Νομάρχη. Αλλά και κατά την πολυετή του θητεία δεν έδειξε ότι του λείπει η διάθεση για δράση κι ενώ το κόμμα του, το Πασόκ, συντηρούνταν ρουφώντας τη διαφθορά του, εκείνος φάνηκε να μην υφίσταται φθορά. Έτσι στις τελευταίες δημοτικές εκλογές πέτυχε να πάρει με την πρώτη το υψηλό ποσοστό του 65% σχεδόν. Ακόμα και τώρα δε θα `λεγε κανείς ότι πιστεύει πως βρίσκεται σε καταποντισμό, για να ταράζεται η φρόνησή του και να ενεργεί απεγνωσμένα. Πώς προέκυψε λοιπόν η διάθεση άσκησης αγωγής; Άγνωστο

Γιατί, αν ήθελε να προστατεύσει τον εαυτό του από τη συκοφαντία, δε θα την έκαμνε με την αγωγή που υπέβαλε βούκινο. Ο «εναγόμενός» του σε πέντε δέκα ανθρώπους απευθύνθηκε, «δημοσιοποιώντας» την επίκρισή του. Ο ίδιος όμως το γνωστοποίησε σε όλο το πανελλήνιο και πιο πέρα. Μόνος του λοιπόν δυσφήμισε τον εαυτό του σε τόση έκταση. Αυτός ο τρόπος αντίδρασης σε κριτική πολιτικού αντιπάλου, η υποβολή αγωγής, ενέχει απεριόριστη έκταση δημοσιοποίησης, άρα και απεριόριστη έκταση δυσφήμισης. Ποιος, ακόμα και κακοπροαίρετος απέναντι στις πολιτικές ιδέες του Αναστόπουλου, θα έβλεπε με καλό μάτι μια τέτοια δίωξη; Και δεν είναι μόνο ότι αυτοδυσφημίζεται τα μάλα ο Δήμαρχός μας, αλλά διαφημίζει και τον διωκόμενό του, ας μην είναι στις προθέσεις του, γενναιόδωρα μάλιστα.

Άραγε για την αυτοδυσφήμισή του, που της έδωσε τόση έκταση, θα απαιτήσει αποζημίωση από τον εαυτό του και πόση; Για να δούμε αν θα είναι αναλογική.

Γενικά πάντως φαίνεται ότι οι κατά καιρούς πολιτικοί και δημοτικοί μας άρχοντες, εκτός των χαρισμάτων τους, της εύνοιας των συγκυριών, των δεξιοτήτων να ανέρχονται μπορεί να έχουνε και μωρία.

Ας είναι όμως  καλά ο Δήμαρχός μας μαζί με τα υποστυλώματά του, για να στηρίζουνε γερά καταστάσεις σάπιες και να μένουνε με την εντύπωση ότι τους ίδιους δεν τους σαπίζουν. Και να σε διώκουνε, όταν τους το λες.

Έχουνε χάρη που ζούμε σε δύσμορφες εποχές και η δική τους ομοιότητα με αυτές τους ανακηρύσσει επικεφαλής και ρυθμιστές των τυχών μας. Όμως αργά ή γρήγορα οι καιροί αλλάζουν και γίνονται έμορφοι. Τότε θα δούμε πού θα βρούνε τρύπα να κρυφτούνε, για να αποκρύψουνε τη «δυσμορφία» τους που δεν εξαφανίζεται με τίποτα».

          Φαίνεται πράγματι από τότε που γράφτηκαν τα δύο κείμενα μέχρι σήμερα να μην έχει αλλάξει τίποτα. Είναι όμως έτσι; Μήπως αυτή τη στιγμή που μιλάμε τα πράγματα είναι ριζικά αλλαγμένα; Και ιδού οι οιωνοί: Οι χειριστές της δημοτικής μας εξουσίας επί τετραετίες φορούσανε καμαρωτοί την πράσινη στολή και χάρη σ` αυτή ξαναγινότανε δημοτική αρχή. Είχε παντοδυναμία το κόμμα τους. Τώρα όμως, ντυμένοι άλλη στολή, εκλιπαρούν για συγχώνευση και σύμπραξη των δύο επί χρόνια αντίπαλων δημοτικών παρατάξεων. Ζητάνε να γίνουμε ένα. «Φίδι, πίθηκος κι αετός με το δείπνο το μεγάλο να τελειώσουμε τον μπάλο»**. Δεν έχουμε δυσμορφία μας λένε. Ούτε κάποια σχέση με Πασόκ έχουμε ή είχαμε ποτέ. Ασκητές του έργου της εξουσίας υπήρξαμε και το ασκήσαμε προς όφελος της τοπικής μας κοινωνίας. Φτάνουνε δε στο σημείο να προσδίδουνε ως και αντιμνημονιακότητα στον εαυτό τους.

          Άρα, για να τρέχουνε κάπου να κρυφτούν, έμορφοι καιροί φαίνεται προβάλλουν στον ορίζοντα. Τα τελευταία υποστυλώματα της σήψης μας το δείχνουν εκδηλώνοντας το νιώσιμο της κατάρρευσής τους. Τα αυτοδιοικητικά προπύργια του Πασόκ σε πανικό φυγής και μεταστροφής. Δε λέω, είναι και η μεταστροφή ένας πετυχημένος τρόπος επιδίωξης παραμονής στην εξουσία και, όπως το κεφάλαιο δεν έχει, λένε, πατρίδα και θρησκεία, έτσι κι ετούτοι εδώ δεν έχουνε κόμμα και ιδεολογία. Είναι ό, τι τους ζητήσεις. Κι ενώ μακροχρόνια και πολλαπλά εξειδικευμένοι, στην κτήση, στη νομή και στη διατήρηση, χειρίζονται την εξουσία, μόλα ταύτα αρχίσανε να βλέπουν το φάσμα της «ανεργίας» τους.

          Κι εμείς, που αγωνιζόμασταν για τους έμορφους καιρούς και αυτοί δεν ερχότανε, τώρα που τους βλέπουμε στον ορίζοντα να προβάλλουν, πήραμε την απόφαση ή να κάνουμε πράξη την κραυγή αγανάκτησης ενός άλλου έστω μεταστραμμένου «Κάτω η διαλεκτική των τεχνικών της εξουσίας»** ή να πάμε στα σπίτια μας. Γι` αυτό και ψηφίσαμε την αυτόνομη κάθοδο του ΣΥΡΙΖΑ στις τωρινές δημοτικές εκλογές του Δήμου Θέρμης.

*Δημοσιεύτηκε με μικροαλλαγές στη διατύπωση στο έντυπο της δημοτικής παράταξης «Ανατολικός Άνεμος», τεύχος 7 Οκτώβρης 2010.

** Σαββόπουλος

Δ. Τέλος τετραλογίας

Ο ξεσηκωμός που ήτανε να `ρθει και που δεν πρόκειται

Στου ίδιου μήνα η ανάρτηση πέρυσι είχε τίτλο: Τέλος και του 2012, μα το κοινωνικό μας τέλμα δεν έχει τέλος.  Τον ίδιο τίτλο θα μπορούσε να έχει και η φετινή ανάρτηση αυτού του μήνα. Γιατί η ακινησία της ελληνικής κοινωνίας παραμένει σταθερή, ωσάν να μη νιώθει μπότα κατακτητή να περνάει πάνω από το κορμί της, παρόλο που την αισθάνεται έντονα. Γιατί δεν το δείχνει αντιδρώντας;

Φαίνεται πως για τους ξεσηκωμούς δεν αρκεί η ύπαρξη των αιτίων και των αφορμών, που θεωρεί ο Θουκυδίδης αναγκαίες και ικανές συνθήκες για να τελεστεί ένα κοινωνικό γεγονός. Ή καλύτερα, επειδή ο μεγάλος μας ιστορικός δεν μπορεί να πέφτει έξω, αυτό που εκείνος θεωρούσε αυτονόητα υπαρκτό, την ενότητα του κοινωνικού συνόλου, που συνιστά και τη δυνατότητά του να δρα ενιαία, εδώ δεν υπάρχει. Και ποιοι θα μπορούσαν να είναι οι συντελεστές της ενοποίησής του που στην περίπτωσή μας απουσιάζουνε;

Ένας θα ήταν ο εθνικός παράγοντας, η ιδεολογία του εθνικισμού, παρμένη στην ορθή της εκδοχή, ας είναι συνήθως μεταφυσική η υπόστασή της. Όμως σε καιρούς παγκοσμιότητας – ο όρος δεν έχει καθόλου αρνητικό στιγματισμό – ο εθνικισμός εκ των πραγμάτων είναι αμβλυμένος και καλώς έχει που είναι αμβλυμένος. Άρα του λείπει η απαιτούμενη αιχμηρότητα. Όμως στην τωρινή του εκδοχή στη χώρα μας δεν έχει και ενότητα. Η εισβολή του μνημονίου έχει διασπάσει την πολιτική του εκπροσώπηση σε τρία τουλάχιστον πολιτικά κομμάτια, της Νέας Δημοκρατίας, των Ανεξάρτητων Ελλήνων και της Χρυσής Αυγής, τα οποία απέναντι στο Μνημόνιο έχουν αλληλοαναιρετική στάση, γεγονός που συνιστά και τη δική τους αλληλοαναίρεση σ` αυτό το θέμα. Η διαστροφή μάλιστα του εθνικισμού, που εκφράζεται από τη Χρυσή Αυγή, αποτελεί ταυτόχρονα και την αντιστροφή του, άρα την αυτοαναίρεσή του.

Ήξερε πολύ καλά τι έκαμνε η πολιτική ηγεσία της Ευρώπης – δε θέλω να πω μόνο η τρόικα – που πίεζε επίμονα τον κ. Σαμαρά να πάει με το μέρος της και ήτανε μεγάλη η νίκη της, όταν τον πήρε, διασπώντας με την επιτυχία της την ενιαία πολιτική έκφραση του εθνικισμού στη χώρα μας. Ίδιας πολιτικής σημασίας επομένως είναι και η μεταστροφή του κ. Σαμαρά, αφού η δική του μεταστροφή έφερε αυτή τη διάσπαση και την αλληλοαναίρεση της εθνικιστικής ιδεολογίας. Ανάλογης έκτασης βέβαια είναι και η αρνητική ηθική της αποτίμηση.

Επομένως η εθνική ή εθνικιστική ιδεολογία σ` αυτή τη χρονική στιγμή δεν μπορεί να παίξει ρόλο ενοποίησης της ελληνικής κοινωνίας. Εξάλλου το θέμα δεν είναι καν εθνικό**. Γι` αυτό ο δεύτερος παράγοντας, ο ταξικός, θα μπορούσε να ανακηρυχθεί σε ενοποιητική δύναμη και μάλιστα αποκλειστική και όχι σε συνδυασμό με τον προηγούμενο παράγοντα, γιατί και εδώ, στη σύμπραξή τους, λαμβάνει χώρα η αλληλοαναίρεση. Παράδειγμα εύγλωττο η αλληλοαναίρεση μεταξύ Αριστεράς και Χρυσής Αυγής ή ακόμα και Ανεξάρτητων Ελλήνων.

Γιατί όμως και ο ταξικός παράγοντας, η αριστερή ιδεολογία με άλλα λόγια, δεν έπαιξε ρόλο ενοποιητικό, ενώ οι περιστάσεις το απαιτούσαν;

Γιατί η Αριστερά ως πολιτικό μόρφωμα, όπως και στην Ευρώπη έτσι και στην Ελλάδα, ας της καταφέρθηκε θανάσιμο πλήγμα, μπροστά σε ένα τόσο συγκρουσιακό ταξικό θέμα ήταν απούσα. Η κύρια έκφρασή της, που ήτανε κατά παράδοση το ΚΚΕ, στην προσπάθειά του να διατηρηθεί αυθεντικό και να μην αναιρεθεί με αυτοαναθεωρήσεις, όπως συνέβει στα άλλα ευρωπαϊκά αριστερά κόμματα, δεν απόκλεισε μόνο τη δυνατότητα αύξησης της επιρροής του, αλλά, εξαιτίας της ίδιας πίεσης, της προσπάθειάς του να παραμείνει αυθεντικό αριστερό κόμμα, δηλαδή κομμουνιστικό, όπως το ίδιο θέλει να δηλώνει, απόκλεισε και τη δυνατότητα σύμπραξης με άλλες αριστερές πολιτικές δυνάμεις και σύνολα, δρώντας έτσι, θα μπορούσα να το πω, διασπαστικά. Όμως και ο τρόπος εκφοράς της πολιτικής του ιδεολογίας ήταν κατά κανόνα όχι ελκυστικός, πράγμα που καθιστούσε έτσι εξαντλημένα τα περιθώρια αύξησης της επιρροής του.

Ο Συνασπισμός, το άλλο αριστερό κομματικό μόρφωμα, που μετονομάστηκε μετά ΣΥΡΙΖΑ, στην πρώτη του εκδοχή ο αριστερός του προσδιορισμός ήτανε περισσότερο φραστικός παρά ουσιαστικός και αποφατικός πάντα σε σχέση με το ΚΚΕ. Ό, τι ήτανε το ΚΚΕ δεν ήτανε εκείνο, οπότε θα μπορούσε να είναι και μη αριστερό. Στη δεύτερη εκδοχή, αυτή του ΣΥΡΙΖΑ, που δίνουνε τα χέρια για σύμπραξη ιστορικά στελέχη της Αριστεράς, δεν έχουμε καμιά ενοποίηση κοινωνικών δυνάμεων ούτε προσώπων, αλλά απλή συγκόλληση των τελευταίων με τις συνιστώσες τους μαζί. Δεν αποτέλεσαν δηλαδή ενιαία κομματική οντότητα και αδυνατούσαν να έχουν τη δυναμική δράσης και επίδρασης ενός κόμματος. Γι` αυτό σ` εκείνους τους καιρούς μιλούσα για ηγετάκια ή ηγετίσκους της Αριστεράς (22.06.2012 ανάρτηση) και πως η ελληνική κοινωνία δε θα περιμένει το ΣΥΡΙΖΑ να βρει τον κομματικό του βηματισμό. Και δεν τον περίμενε. Πλειοψηφική δύναμη ανέδειξε τα μνημονιακά κόμματα, ενώ έδωσε γενναιόδωρα ψήφους στις άλλες δύο αντιμνημονιακές πολιτικές εκφράσεις του εθνικισμού, ας ήταν η πρώτη τυχάρπαστο αποκύημα της περίστασης και σταθερό προϊόν νοητικής σχιζοφρένειας η δεύτερη. Βέβαια και ο ΣΥΡΙΖΑ επωφελήθηκε από την αντιμνημονιακότητά του ανεβάζοντας τα εκλογικά του ποσοστά από το 4% στο 27%. Όμως αυτά τα πρωτόγνωρα θα λέγαμε για την Αριστερά ποσοστά δε συνιστούν πλειοψηφία, για να μπορούν να παίξουν ενοποιητικό και εξεγερτικό ρόλο. Αποτελούν μόνο το ¼  σχεδόν της όλης δύναμης του εκλογικού σώματος. Αλλά κυρίως μια τέτοια άνοδος των ποσοστών δεν προήλθε από πίστη στην ιδεολογία αυτού του κόμματος, αλλά από την ισχυρή ανάγκη της περίστασης και αυτό δε μαρτυρεί ούτε ενότητα στην εκλογική βάση ούτε οιωνό για την έλευσή της. Δηλώνει απλώς μια αναγκαστική προσωρινή πολιτική σύνδεση, γι` αυτό και  τα ποσοστά σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις τουλάχιστον παραμένουν σταθερά στο ίδιο επίπεδο και αρκετά μειωμένα πάντα σε σχέση με τα εκλογικά παρά την παρατεταμένη επιδείνωση της κατάστασης.

Αλλά και η ελληνική κοινωνία εδώ και δεκαετίες έχει αποστρέψει το πρόσωπό της από την Αριστερά. Είτε επειδή κατέρρευσε ο υπαρκτός σοσιαλισμός είτε επειδή εκπρόσωποι της αριστερής ιδεολογίας, πρόσωπα ακόμα και μορφώματα, ενσωματώθηκαν μαζικά σχεδόν στη δεξιά είτε επειδή το σύστημα της Δεξιάς το καπιταλιστικό πρόσφερε σε πλατύτερα κοινωνικά στρώματα κάποια ευημερία και θα ήταν τουλάχιστον «αχαριστία»  η απάρνησή του εκ μέρους τους, είτε γιατί η δική μας κοινωνία έχει νωπή ακόμα τη διάψευσή της από το Πασόκ, για όλους αυτούς τους λόγους επήλθε η αποϊδεολογικοποίησή της και «ατροφία» στη συλλογική της συνείδηση, οπότε έπαυσε να σκέφτεται και να δρα συλλογικά. Αυτό παρατηρήθηκε έντονα και στις νέες γενιές μετά την πρώτη δεκαετία της μεταπολίτευσης, που επίσης έπαυσαν να δείχνουν το παραμικρό ενδιαφέρον για θέματα ανθρωπιστικά, για τα οποία πάντα οι νέοι και οι δικοί μας και των άλλων χωρών πρωτοστατούσαν. Αντίθετα συσπειρώθηκαν γύρω από ατομοκεντρικού τύπου ιδεολογίες και πολιτικά κόμματα, του Πασόκ και της ΝΔ, για να έχει πολιτική εύνοια και ο καριερισμός που τους είχε κυριευμένους. Σε όλο αυτό το διάστημα που υπό καπιταλιστικό καθεστώς απολάμβανε η ελληνική κοινωνία, όπως και κάθε άλλη καπιταλιστική, τους καρπούς  του ατομοκεντρισμού, το μοντέλο ζωής της τηλεόρασης πέρασε βαθιά μέσα της και διολίσθησε γλυκά προς την απάθεια, με την οποία από τα νηπιακά μας χρόνια μας εξοικειώνει η διαφήμιση. Αν δεν είχαμε εθιστεί στην απάθεια, για την ύπαρξη της διαφήμισης και μόνο θα είχαμε ξεσηκωθεί από καιρό.  Γαλουχημένη όμως η ελληνική κοινωνία με τα αντισυλλογικά ιδεώδη  του καπιταλισμού, της ανάδειξης, της υπεροχής και της επικράτησης,  αποστράφηκε την ισότητα, κατ` επέκταση και την αριστερή ιδεολογία που την έχει θεμέλιο. 

Υπ` αυτές τις συνθήκες δεν είναι σε θέση παρά την πίεση των πραγμάτων να ανακτήσει εύκολα τη συλλογικότητά της. Θα χρειαστεί πολύς χρόνος δοκιμασίας της ακόμη. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν πληρεί τις απαιτούμενες προϋποθέσεις, για να την εμπνεύσει και να τη διασώσει. Όταν το Πασόκ σε ανάλογη ιστορική ανάγκη έπαιξε το ρόλο εμπνευστή της ελληνικής κοινωνίας, πληρούσε όλες σχεδόν τις προϋποθέσεις, υποκειμενικές και αντικειμενικές, και πρόσφερε πάμπολλες εγγυήσεις. Επειδή μάλιστα είχε τη δυνατότητα, αφού είχε τις προϋποθέσεις και παρείχε εγγυήσεις, να φέρει σε πέρας το έργο του, η μη εκπλήρωσή του θα μπορούσε να αποδοθεί σε προσχεδιασμένη αλλαγή της πορείας του. Συνεπώς ο λόγος της γέννησής του δεν ήτανε άλλος από το να φέρει το αποτέλεσμα που έφερε, να κάνει την ελληνική κοινωνία μια αμιγή δεξιά και εκμαυλισμένη κοινωνία και να της κόψει το δρόμο προς την Αριστερά που όδευε.

Ο ΣΥΡΙΖΑ λοιπόν δεν έχει τις προϋποθέσεις που απαιτούνται, για να υποδυθεί και να φέρει σε πέρας τον ενοποιητικό ρόλο. Όχι μόνο αργά θυμήθηκε να αποφασίσει ότι πρέπει να γίνει κόμμα αλλά και το εγχείρημά του να το κάνει δεν τελεσφόρησε. Η «ελευθεριότητα» ή «αναρχοαυτονομία» που οικειώνονταν τα στελέχη του, στην προσπάθειά τους να διαχωρίζουν τον εαυτό τους από το ΚΚΕ, διατηρήθηκαν σε μεγάλο βαθμό και στη νέα ανασυνταγμένη του μορφή, όχι μόνο με την κατοχύρωση των τάσεων, αλλά και με το καταστατικό δικαίωμα πια να δημοσιοποιεί το μέλος ή το στέλεχος τις δικές του απόψεις τις διαφορετικές από το κόμμα, αρκεί όμως να λέει και τις απόψεις του κόμματος. Δεν εξετάζω εδώ το μέγα ηθικό θέμα που αναφύεται, πώς, ενώ διαφωνεί, παραμένει στο κόμμα – από συναλλαγή θα εικάζει ο καθένας - αλλά την πολυγλωσσία και τις αλληλοαναιρέσεις που θα προκύπτουν κατά την εκφορά της πολιτικής του και που δε θα επιτρέπουν την αναγνωσιμότητά της.

Υπ` αυτές τις συνθήκες, υποκειμενικές και αντικειμενικές, πώς να μπορέσει ο ΣΥΡΙΖΑ να πείσει και να εμπνεύσει την ελληνική κοινωνία, που είναι «διαμελισμένη» και που εξαιτίας του «διαμελισμού» της βρίσκεται σε κώμα;

Ούτε ο ταξικός παράγοντας επομένως μπόρεσε να παίξει τον απαιτούμενο ενοποιητικό ρόλο, γιατί το εργατικό κίνημα ή οι εργαζόμενοι ή ο λαός ή όπως θέλετε ονομάστε το, την ώρα που δεχόταν το σκληρότερο ταξικό χτύπημα ίσως του αιώνα,  έμεινε πολιτικά και ιδεολογικά ορφανό. Οπότε και η ελληνική κοινωνία θα συνεχίσει να χειμάζεται στη δυστυχία της επί πολύ ακόμα. Γιατί μόνο η Αριστερά θα μπορούσε να της δώσει και ελπίδα και όραμα και έμπνευση. Αλλά μια τέτοια Αριστερά, όπως και στην Ευρώπη, έτσι κι εδώ στη χώρα μας, δεν υπάρχει ως αυτή τη στιγμή τουλάχιστον. Ας ελπίσουμε στην κυοφόρησή της. Ο βηματισμός της Ιστορίας είναι φορές πολύ αργός, όχι από δική της υπαιτιότητα, και μας κάνει συχνά να χάνουμε κάθε ελπίδα.

                 ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΠΑΝΤΩΣ ΣΕ ΟΛΟΥΣ

ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΚΙ ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΟ ΤΟ ΝΕΟ ΕΤΟΣ 

*Πώς να δικαιολογήσω πάλι τον εαυτό μου για τη μεγάλη καθυστέρηση στην ανάρτηση νέου κειμένου. Ότι προετοίμαζα δύο νέα προγράμματα των Λέξω προς αιθέρα, της Παιδείας και του Επετειακού Τραγουδιού, που παρουσιάσαμε στο Βαφοπούλειο 25.10.13 και 17.11.13 ; Ναι ισχύει αυτό, αλλά υπήρχαν πολλές και μεγάλες ρωγμές στο χρόνο ενδιάμεσα που θα μπορούσα να εκμεταλλευτώ. Μου λείπει όμως η μεθοδικότητα και ο αυστηρός προγραμματισμός του χρόνου. Συγγνώμη.

**Ας μου επιτραπεί γι` αυτό το θέμα να παραθέσω στίχους τραγουδιού μου, που ανήκει οργανικά στον κύκλο «Της κρίσης αντηχήσεις» ή «Καιρού κραυγές» κατά παλιότερο τίτλο:    

Το θέμα δεν είναι εθνικό, μα ταξικό και μόνο

Κι όποιος το βλέπει εθνικό πάει σε δικό τους δρόμο

Συνοδοιπόρος γίνεται και συνεργός των λίγων

Την τύχη εμείς να έχουμε εκείνη των κολλήγων

Το έθνος μπαίνει απλά μοχλός υποταγή να φέρει

Σε μέσους και μικροαστούς, στων πληθυσμών τ` ασκέρι

Το θέμα δεν είναι εθνικό, μα ταξικό και μόνο

Συνέχεια της τριλογίας

Γ. Η στάση της ελληνικής κοινωνίας

Αν και πληγμένη (μαζί με την Κύπρο) περισσότερο από κάθε άλλη χώρα της Ευρωζώνης, θανάσιμα, το πιστεύω, η αντίδρασή της ήταν μηδενικής σημασίας, υποτονικότατη και «άσφαιρη». Περισσότερο υποστηριχτική, όχι θεληματικά, των δημιουργών της κρίσης παρά κλυδωνιστική. Λες και έχει χαμένα αυτή η κοινωνία τα φυσικά ανακλαστικά της αυτοσυντήρησης. Κι έτσι το πλήγμα παρατείνεται και επιτείνεται συγχρόνως χωρίς αντίστοιχη επίταση της αντίδρασης. Και ο φαύλος κύκλος βαθαίνει τη δυστυχία της.

Πώς εξηγείται η απουσία της ανάλογης αντίδρασης; Όχι βέβαια με την ένταση του σοκ. Το υπαινίχθηκα και στο προηγούμενο κείμενο.

Η κρίση βρίσκει την ελληνική κοινωνία σε βαθιά ιδεολογική και πολιτική κρίση, φαινομενικά μη ορατή, που κυοφορήθηκε στις τελευταίες τρεις δεκαετίες τουλάχιστον, κατά το διάστημα που, παγιδευμένη στο απατηλό όραμα της αλλαγής και εγκλωβισμένη στην ψευδολογία του, της ήρθε η διάψευση, η κούραση και η αποστασιοποίησή της από την υγιή πολιτική δράση. Η μόνη σχέση της με την πολιτική που της έμεινε ήτανε η παθολογική στη διπλή της έννοια, η ενεργητική, της συναλλαγής με την πολιτική(εξουσία εννοώ) που τη διατήρησε «μέχρις εσχάτων», και η παθητική, της απόρριψης των κομμάτων και της απάθειας απέναντί της. Η ευημερία εξάλλου που την άγγιζε τη βοηθούσε να περιπέσει στην αναισθησία της ευμάρειας. Αλλά, επειδή και οι δημοκρατικές της πεποιθήσεις δεν έχουνε κανένα ιδιαίτερο βάθος, δεν έχει συνείδηση ότι η απόρριψη των κομμάτων σημαίνει και απόρριψη της δημοκρατίας, αφού, θέλουμε δε θέλουμε, συστατικά της υπόστασής της είναι τα κόμματα πάντα, εκτός αν μελλοντικά βρεθεί άλλος τρόπος σύστασής της. Δε θα εξετάσω αυτή τη στιγμή αν διέθεσε ποτέ χρόνο ή και φαιά ουσία για τη σωστή λειτουργία τους κι εννοώ πάντα τη δημοκρατική, ούτε πόσο αποκλειστική είναι η ευθύνη της για τα χάλια τους. Η δημοκρατία δεν υπηρετείται ποτέ ούτε με τηλεχειριστήριο ούτε με την απόρριψη των κομμάτων, όσο αξιόφτυστα κι αν είναι, αλλά με την υπηρέτησή τους, για να παύσουν να είναι αξιόφτυστα.

Δεν έχει επίσης συνείδηση, για τον ίδιο λόγο, επειδή οι δημοκρατικές της πεποιθήσεις δεν έχουνε κανένα βάθος, ότι η αποχή, που τη συνιστούσε ως και ο «αριστερός» Λαζόπουλος,  εκτρέπει την κάθε εξουσία σε μεγαλύτερη παραφροσύνη και διαφθορά. Η αποχή των πολιτών από την πολιτική δε σημαίνει και αποχή της εξουσίας από το έργο της άσκησής της και συνεπώς σταμάτημα του ρόλου της να ρυθμίζει τις τύχες τους. Αντίθετα σημαίνει άφημα ελεύθερης της «φυσικής» της ροπής προς την παραφροσύνη και τη διαφθορά. Αποφθεγματικά λοιπόν: Όποιος δεν ασχολείται με την πολιτική, τρώει τα χαστούκια της και κακώς παραπονιέται τώρα που τα τρώει.  

Αυτό λοιπόν έκανε η ελληνική κοινωνία: Απέναντι σ` ένα τόσο ισχυρό πολιτικό χτύπημα ενήργησε απολίτικα. Δεν αναζήτησε μέσω των κομμάτων, των υπαρκτών ή μέσω της δημιουργίας καινούριων, κάτι που δεν είναι απλό, να λύσει το πρόβλημά της. Τα απέρριψε όλα αναφανδόν. Η καθολική απόρριψη τη βοηθούσε να δικαιολογήσει και την παραμονή της σ` αυτά τα κόμματα που ήταν υπεύθυνα για τη δημιουργία του προβλήματος και που ψηφίζοντάς τα παίξανε ηγεμονικό ρόλο κατά τις δεκαετίες που κυοφορήθηκε η κρίση. Η δε προπαγάνδα του συστήματος έπιασε πολύ τόπο σ` αυτό το θέμα: Όλα τα κόμματα φταίνε, λέγανε, είτε κυβέρνησαν είτε όχι,  και είναι το ίδιο υπεύθυνα για την κατάσταση που δημιουργήθηκε. Κι ενώ δε χρειαζότανε πολλή σκέψη, για να καταλάβει κανείς πως δεν έχει καμιά λογική ισχύ ο ίσος καταμερισμός ευθυνών σε αυτουργούς και σε αμέτοχους, που ήτανε και αντίθετοι στις θεσπίσεις των αυτουργών, όμως πέρασε. Γιατί φαίνεται πως και αυτή η λίγη σκέψη από την ελληνική κοινωνία λείπει. Έτσι προέβει σε αντιδράσεις ασυλλόγιστες, σπασμωδικές, αλλοπρόσαλλες και αυθορμησιακές, σε μικροανυπακοές ατομικές του «δεν πληρώνω» ή και σε ομαδικές, πιστεύοντας ότι δρώντας έξω από κόμματα και πολιτικές στοχεύσεις θα έδινε λύση στο πολιτικό της πρόβλημα.

Βεβαίως σ` αυτές τις συμπαραστατικές μικροσυσπειρώσεις ή αλληλεγγύης, όπως λέγονται, τελείται κάποιο ανθρωπιστικό έργο, όμως πολύ μικρής έκτασης σε σχέση με το απέραντο ανθρωπιστικό κενό που δημιούργησε η κρίση. Από τη φύση τους τέτοιες δραστηριότητες έχουν σημειακό και σποραδικό χαρακτήρα και δεν απέχουν πολύ από ανάλογες δραστηριότητες φιλανθρωπίας της Βαρδινογιάννη, ας έχουν εδώ λαϊκή βάση. Θα `λεγα επίσης ότι κάπως «αναβάλλουν» και την αναζήτηση πολιτικής λύσης στο πρόβλημα.

Ακόμη πιο τραγελαφική ήταν η περίπτωση των αγανακτισμένων πολιτών. Επειδή οι ομώνυμοι Ισπανοί πολίτες ειρωνεύθηκαν έξυπνα την αδράνειά μας, «Μη φωνάζετε πολύ, ψιθύρισαν μεταξύ τους, γιατί θα ξυπνήσετε τους Έλληνες», θίγηκε το φιλότιμο των τελευταίων και γέμισαν και αυτοί τις πλατείες για καιρό και χωρίς κανένα συγκεκριμένο πολιτικό σκοπό, ακυρώνοντας, επιβραδύνοντας έστω, τη δημιουργία οργανωμένης και ανάλογα ισχυρής αντίδρασης. Όσοι συμμετείχαν – και ήτανε πάρα πολλοί - δε λαμβάνανε υπόψη τους, γιατί δεν είχανε υπόψη τους ότι τα πολιτικά προβλήματα αντιμετωπίζονται πολιτικά και μόνο και ότι η πολιτική τους αντιμετώπιση απαιτεί ενότητα και η ενότητα ιδεολογική ομοιογένεια. Όντας όμως αυτοί από χίλιες καρυδιές καρύδια, πώς θα δρούσανε πολιτικά; Το δε κενό της σκέψης τους το καλύψανε με το ιδεώδες της άμεσης δημοκρατίας κι έγινε αδιόρατο. Για τον ίδιο σκοπό, της κάλυψης του κενού, ή και για παροχή βαυκαλισμών πλάστηκε την ίδια χρονική στιγμή κι ένας άλλος μύθος, εκείνος του Οδυσσέα, που σκότωσε πρώτα τον Αντίνοο(αντίθετο με τη λογική άνθρωπο), μετά τον Ευρύμαχο(…). Όντας εμείς τώρα σαν απόγονοί του Οδυσσείς και οι ίδιοι, ξέρουμε πώς θα δράσουμε, ώστε να μη μείνει κανένας υπεύθυνος της κρίσης ή ταξικός ή πολιτικος αντίπαλος ανεξολόθρευτος. Σ` ένα απολίτικο σύνολο παίρνονται σοβαρά τέτοιοι βαυκαλισμοί, αρκεί ο πλάστης τους που τους ξεστομίζει να μη μιλάει πολιτικά και διαπράττει το μεγαλύτερο έγκλημα του ανθρώπου.        

Βλέποντας λοιπόν η κοινωνία μας τα πράγματα απολίτικα, άρα άσκεφτα, δεν ξέρει ούτε γιατί υποφέρει ούτε τι πρέπει να πράξει, για να μην υποφέρει. Ξέρει μόνο ότι υποφέρει. Και ζει σήμερα το μεγαλύτερο δράμα της Ιστορίας της. Μεγαλύτερο όχι επειδή τα θύματά της είναι περισσότερα από κάθε άλλη φορά, αλλά επειδή το δράμα αυτό το ζει ο καθένας μόνος του, ατομικά, και γίνεται ατέλειωτο. Οι χιλιάδες αυτοκτονίες, που είναι πρωτοφανές φαινόμενο σε όλη της την Ιστορία, εδώ έχουν την εξήγησή τους. στην ανυπαρξία διατομικών σχέσεων και συνεπώς στην ανυπαρξία εξόδου, καθώς η δεύτερη είναι απότοκο της πρώτης. Με την πράξη τους επομένως αυτή δηλώνουν οι αυτόχειρες ότι δεν έχουν καμιά σύνδεση με το συνάνθρωπο, από την οποία να προκύπτει και κάποια κοινή ελπίδα, και ότι το κοινωνικό σύνολο κατ` επέκταση στο οποίο ανήκουν δεν είναι άξιο να του προσφερθεί ως κάποια μορφή θυσίας η απώλεια της ζωής τους. Και «πετάνε» τη ζωή τους έτσι, πηγαίνοντας χαράμι. Με απώλειες τόσων ζωών όμως η κοινωνία μας θα μπορούσε να κάνει θαύματα, ν` αποτινάξει ζυγούς, ν` αποκρούσει επιδρομείς, ν` αναγεννηθεί. Παρόλα αυτά οι αυτόχειρες της κρίσης δίνουν τη ζωή τους γι` αυτό και μόνο, για να μας δηλώσουν πως δεν είμαστε άξιοι της θυσίας τους και τη χαραμίζουν. Κι είναι αυτό, ας μου επιτραπεί η μακάβρια κυριολεξία, η μούντζα που στέλνουν από τον τάφο τους προς όλους εμάς που αποτελούμε την κοινωνία τους, προς την αποκτηνωμένη μας ανθρώπινη εκδοχή. Σε πρώτη ματιά η ιδιότυπη θυσία τους φαίνεται σαν απολίτικη πράξη, που επισφραγίζει μια προηγούμενη απολίτικη ζωή. Όμως είναι βαθιά πολιτική πράξη και δικαιωμένη γι` αυτό και μόνο που θέλει να σημάνει, την παντελή αναξιότητά μας, η οποία επιβεβαιώνεται και από μας τους ίδιους, καθώς συνεχίζουμε να ζούμε όπως και πριν, το ίδιο αναισθητοποιημένα.        

Σημείωση 1η: Επειδή το χτύπημα που δέχθηκε η κοινωνία μας είναι εκτός από πολιτικό και ταξικό, αν θέλουμε να εξηγήσουμε καλύτερα τη στάσης της, πρέπει να εξεταστεί η σχέση της με την αριστερή ιδεολογία, αλλά και η κατάσταση των αριστερών μορφωμάτων της στην ώρα της κρίσης. Τα δύο αυτά θέματα θα μας απασχολήσουν την επόμενη φορά κι έτσι η τριλογία γίνεται εκ των πραγμάτων τετραλογία.

Σημείωση 2η: Κανονικά μετά την πορεία των εκπαιδευτικών στη Θεσσαλονίκη, όπου υπήρξα αυτόπτης μάρτυρας, θα πρέπει να μιλάει κανείς για μια πρώτη ελπιδοφόρα ανάταση της ελληνικής κοινωνίας και όχι για λήθαργό της, Ας ευχηθούμε να είναι έτσι και τα λέμε αυτά μετά την τετραλογία μας.  

Συνέχεια της τριλογίας

Β. Η στάση των λαών της Ευρωζώνης

Δεν είναι κατ` αρχήν ενιαία, γιατί δεν ήταν ίδιο το πλήγμα που δέχθηκε η κάθε ευρωπαϊκή χώρα από την κρίση. Ήταν κατά χώρες ταξικά διαρθρωμένη η κοινωνία της Ευρώπης. Μπορεί κάποιες να είχαν και οφέλη, όπως η Γερμανία. Δεν μπορεί επομένως να περιμένει κανείς από τη Γερμανία, Κυβέρνηση και λαό, αντίδραση παρά μόνο προώθηση της πολιτικής των πρώτων αδίστακτων. Ο οικονομικός ηγεμονισμός της Γερμανίας στην Ευρώπη, που φάνηκε να είναι και διοικητικός μετά την κρίση, επιτεύχθηκε χάρη στην πλήρη της ευθυγράμμιση και στην ταύτιση των δικών της συμφερόντων με τα δικά τους. Μ` ένα λόγο η Γερμανία είχε και εξακολουθεί να έχει μέγιστα οφέλη, επειδή έπαιξε επάξια το ρόλο που της ανατέθηκε. Γιατί επιλέχθηκε πάλι η Γερμανία να παίξει αναθεμένο ρόλο είναι ένα πρώτο ερώτημα, που αυτή τη στιγμή τουλάχιστον δε θα επιχειρήσουμε να απαντήσουμε.  

Όσες άλλες χώρες της Ευρωζώνης η κρίση απλώς τις άγγιξε, παρέμειναν συρόμενες στο γερμανικό άρμα, για να διασώσουν στο μεγαλύτερο βαθμό τα δικά τους ωφελήματα. Οπότε κι από δώ αντίδραση δεν μπορούσε να περιμένει κανείς.

Οι χώρες του Νότου που πλήγηκαν, κάποιες ως και θανάσιμα όπως η Κύπρος και η δική μας, εκδηλώσανε αντιδράσεις όχι όμως συντονισμένες, δυναμικές, ανάλογες και επάλληλες. Θα `λεγε κανείς πως χλιαρότατη ήταν η αντίδρασή τους απέναντι σ` ένα τόσο ισχυρό παραλυτικό ταξικό χτύπημα. Και όμως οι αντιδράσεις τους τελείως αναιμικές, δυσανάλογες. Εννοούμε πάντα τη σθεναρή και ανατρεπτική καταστάσεων αντίδραση.

Γιατί; Αυτό είναι ένα μεγάλο ερώτημα, που ζητάει απάντηση.

Αν το χτύπημα ήταν σοκαριστικό ή όχι δεν έχει καμιά σημασία. Σημασία έχει ότι, ακριβώς επειδή ήταν σοκαριστικό, έπρεπε να υπάρξει το ίδιο ισχυρό, σοκαριστικό αντιχτύπημα. Και αυτό δεν υπήρξε.

Το χτύπημα, ξέρουμε, ήταν ταξικό, διεθνικά ταξικό στο πλαίσιο της ευρωζώνης εννοώ, όπως παντού και πάντα στην ιστορική πορεία του ανθρώπου. Άρα και η αντίδραση έπρεπε να έχει ταξικό, πανευρωπαϊκά ταξικό χαρακτήρα. Αυτό όμως προϋπέθετε την ύπαρξη ισχυρά εδραιωμένης αριστερής ιδεολογίας σε κομματικούς σχηματισμούς και στις συνειδήσεις των πολιτών της Ευρώπης. Η Αριστερά όμως εδώ και δυο δεκαετίες τουλάχιστον έχει πεθάνει στην κοιτίδα που τη γέννησε, στην Ευρώπη. Γιατί; Ένα άλλο κρίσιμο ερώτημα που ζητάει την απάντησή του.

Η κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού ήταν σημαντικότατος παράγοντας, αλλά και η προγενέστερη δικαιολογημένη αμφισβήτησή του στο δυτικό ευρωπαϊκό χώρο, που άνοιγε το δρόμο προς ιστορικούς συμβιβασμούς και στο μετασχηματισμό της αριστερής ιδεολογίας σε σοσιαλδημοκρατία, που με τη σειρά της μεταμορφώθηκε σε κυνικό νεοφιλελευθερισμό.  Αλλά και μεμονωμένοι εκπρόσωποί της μεταπήδησαν στην ιδεολογία της εξουσίας, για να αποκομίσουνε δικά τους οφέλη. Γιατί να είναι οι ηλίθιοι της υπόθεσης ή τα απροσάρμοστα παιδιά μιας κοινωνίας που όδευε ολοταχώς προς την ευημερία; Εκλείψανε έτσι και τα αριστερά πολιτικά μορφώματα και οι εκπρόσωποί της. Σε μια ευημερούσα κοινωνία εξάλλου, που οφείλει την ευημερία της στη δυστύχηση των άλλων λαών, οι αριστερές αξίες δεν έχουνε θέση. Γενικά ξεσηκωμό δεν μπορεί να περιμένει κανείς από αδικούντες, αλλά από αδικημένους.  

Αλλά και ο έλεγχος της μαζικά διακινούμενης ιδεολογίας από τα ΜΜΕ και προπάντων από την τηλεόραση, που έχει υποκαταστήσει τη σωματική βία των δικτατοριών με την πνευματική βία, με το δικό της ολοκληρωτισμό, ήτανε επίσης ένας άλλος σημαντικότατος παράγοντας.

Και το γεγονός ότι κατά την πορεία της προς την ένωση οι ιθύνοντες της Ευρώπης δε θεσπίσανε δημοκρατικούς θεσμούς που να προστατεύουν τη δημοκρατία και τη βούληση των πολιτών, αλλά και να διασφαλίζουν τη συμμετοχή τους στη λήψη των αποφάσεων, ώστε ν` αποτελεί πεποίθηση σε κάθε ευρωπαίο πολίτη πως είναι και αυτός ρυθμιστής της κοινής μοίρας, είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια της συλλογικής του συνείδησης, που είχε αρχίσει να διαμορφώνεται κατά την πορεία προς την ευρωπαϊκή «ενοποίηση», η οποία αποδείχθηκε τελικά ψευδής. Καθώς δε τα κέντρα λήψης αποφάσεων έχουν γίνει τελείως απρόσιτα, γιατί δεν είναι πια εθνικά αλλά υπερεθνικά και ανέγγιχτα, έχασε κάθε πίστη στη δυνατότητά του να επηρεάζει τις καταστάσεις και σαν η δυστυχία του χτυπήσει την πόρτα στρέφεται ως και σε λύσεις αυτοχειρίας, αν δεν προσφύγει σε φασιστικούς εθνοκεντρισμούς.  

Ως και η κουλτούρα της Ευρώπης δεν έμεινε γενικά ανεπηρέαστη από τις ατομοκεντρικές αντιλήψεις που επικράτησαν τις τελευταίες δεκαετίες. Αυτό φαίνεται καθαρά στην απώλεια του κοινωιοκεντρικού ή ανθρωποκεντρικού της χαρακτήρα και στον υπερτονισμό της ατομοκεντρικής διάστασης της ανθρώπινης ύπαρξης.

Και τι μέλλει γενέσθαι, θα μου πείτε; Τίποτα. Όταν οι λαοί δεν αντιδρούν, ενώ σφαγιάζονται, οι σφαγιαστές θα συνεχίζουν το έργο τους.

ΑΠ` ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΤΗΣ ΕΡΤ

ΤΡΙΛΟΓΙΑ

Α. Η φάλαγγα των αδίστακτων

Για να γίνεις αδίστακτος, πρέπει να είσαι παράφρονας και, για να γίνεις παράφρονας,  απαιτούνται δύο εναλλακτικές προϋποθέσεις*: Ή να έχεις την πάθηση οργανική και συνεπώς να μην μπορείς να σκεφθείς ή να έχεις τη δυνατότητα να επιβάλλεις αυτό που έχεις μέσα σου κι ας είναι παραφρονικό, την παραφροσύνη δηλαδή των επιδιώξεών σου. Η θέλησή σου τώρα να κάνεις χρήση της παραφροσύνης σου, είτε προέρχεται από λειψίνοια είτε από δυνατότητα επιβολής, και να την επιβάλεις, προϋποθέτει κάτι άλλο, την αποκτήνωση. Δεν αρκεί μόνη της η παραφροσύνη. Πρέπει να έχεις ξεριζώσει από μέσα σου καθετί το ανθρώπινο, ώστε μπροστά στο μέγεθος του εγκλήματος που πας να διαπράξεις να μη διστάζεις και εμφανίζεις αναστολές. Άρα λοιπόν, για να γίνεις αδίστακτος, χρειάζεσαι οπωσδήποτε παραφροσύνη, αλλά προγενέστερα χρειάζεσαι την αποκτήνωση. Μιλάμε μόνο για τους εσωτερικούς παράγοντες. Οι εξωτερικοί, που θα μπορούσαν να αποθαρρύνουν κατ` αρχήν την εκτροφή της αλλά και να παρεμποδίσουν την εκδήλωσή της, κοινωνία, θεσμοί ή κράτος, είναι στην περίπτωση που συζητάμε ανύπαρκτα. 

Δεν πιστεύουμε φυσικά ότι το χρηματοπιστωτικό σύστημα δεν είχε στοιχειώδη νοημοσύνη και προκάλεσε τη διεθνή οικονομική κρίση, επειδή δεν «το `κοβε». Γιατί, κι αν αυτή δεν αποβεί εις βάρος του στο τέλος, η διατάραξη και μόνο της αποκόμισης άφθονου κέρδους που είχε αυτό πριν, δεν είναι ασήμαντη επιβλαβής συνέπεια, που δε διαβλεπόταν. Οι άλλοι επομένως παράγοντες το οδήγησαν εκεί. Ότι ήταν σε παραφροσύνη, όχι από οργανικά αίτια, είπαμε, και ότι είχε αποκτηνωθεί. Εξάλλου από κάτι απρόσωπο, που είναι το κεφάλαιο πάντα, και από κάτι που υπάρχει μόνο και μόνο για να είναι σαν μηχανή προσηλωμένο στην αποκόμιση κέρδους, δεν περιμένεις να μην είναι αποκτηνωμένο. Αυτό λοιπόν το μη ανθρώπινο πράγμα, έχοντας και τη δυνατότητα επιβολής της παραφροσύνης, αφού δεν υπήρχε άλλη βούληση υπέρτερή του, για να το εμποδίσει,  πληρούσε όλες τις προϋποθέσεις να λειτουργήσει, όπως λειτούργησε,  αδίστακτα.

Οι πολιτικοί της ΕΕ;

Οι πολιτικοί της ΕΕ είναι προπάντων σήμερα τα υποκινούμενά του. Εκχώρησαν με το αζημίωτο στους επενδυτές όλες τις ρυθμιστικές αρμοδιότητες, που τους ανέθετε ο νόμος και η ψήφος των λαών. Γιατί τάχα ανάπτυξη χωρίς κεφάλαιο δεν υπάρχει. Κι ενώ το μοντέλο αυτό έχει αποτύχει στο δικό μας γεωγραφικό χώρο τουλάχιστον, εννοώ της Ευρώπης, επιμένουνε να εκλιπαρούν τους επενδυτές και τους δίνουνε τα πάντα για την προσέλκυσή τους. Δε θα εξετάσω αυτή τη στιγμή ποιος παράγει, το χρήμα ή ο άνθρωπος, λες και η μηχανή φτιάχνει η ίδια τον εαυτό της και λειτουργεί πάλι χωρίς το χειρισμό της ή τον προγραμματισμό της από τον άνθρωπο. Ούτε την ηθική της βαρβαρότητας που αναδύεται από αυτό το καθεστώς και ηγεμονεύει τη ζωή μας. Αλλά και υπ` αυτές τις συνθήκες της αναγόρευσης του χρήματος σε μοναδικό παραγωγικό παράγοντα, η χρεοκοπία επιτεύχθηκε. Δεν υπάρχουν επενδύσεις κι ούτε φυσικά πρόκειται να υπάρξουνε. Γι` αυτό δεν υπάρχει παραγωγή και ανάπτυξη στο γεωγραφικό χώρο που συζητάμε. Γιατί; Τοις πάσι γνωστό. Γιατί στην Ινδία λόγου χάρη έχει περισσότερα κέρδη αλλά και αγορά εξασφαλισμένη το κεφάλαιο που επενδύεται εκεί, ενώ αύριο και μεθαύριο «Ινδίες» θα υπάρχουν αλλού, όπου τύχει κι ας κόψουν το λαιμό τους οι πληθυσμοί. Γενικά πάντως δε θέλουμε να παραδεχθούμε ότι η Ευρώπη της ευημερίας με αυτό το μοντέλο παραγωγής έχει πεθάνει. Και μπροστά στην απόγνωση της ανυπαρξίας ανάπτυξης και προκειμένου να έχουν τον εαυτό τους εξασφαλισμένο τα υποκινούμενα των πρώτων αδίστακτων γίνανε και αυτά από τα ίδια αίτια αδίστακτα. Δέστε τι μέτρα παίρνονται τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη, τα εντελώς αντίθετα από αυτά που διακηρύσσονταν.

Επικρίνουμε τη Μέρκελ, και καλά κάνουμε, που συναλλάσσεται με το κεφάλαιο και εκχωρήθηκε σ` αυτό. Η Μέρκελ όμως υπηρετεί κάτι συλλογικό, την εθνική γερμανική οντότητα, και όχι, όπως κάνουν οι άλλοι ευρωπαίοι πολιτικοί,  το προσωπικό τους συμφέρον, αφήνοντας τους λαούς τους να φθίνουν, οι αδίστακτοι. Εδώ όμως θα μου πείτε λείπει η αποκτήνωση. Μα είπαμε, για να φτάσεις να γίνεις αδίστακτος, περνάς πρώτα από την αποκτήνωση. «Το τουφέκι είναι συνέχεια του χεριού τους, το χέρι τους είναι συνέχεια της ψυχής τους»… 

Οι δικοί μας;

Οι δικοί μας πολιτικοί είναι οι πρώτοι που βίωσαν το πρόβλημα και οι πρώτοι που έσπευσαν να διασωθούν αδίστακτα εξαγοραζόμενοι. Γιατί εδώ πολύ πιο πριν και πολύ πιο στρεβλά από κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα εφαρμόστηκε αυτό το αποτυχημένο μοντέλο παραγωγής. Γι` αυτό και η πολιτική διαφθορά πρωτοεμφανίστηκε εδώ τόσο εκτεταμένα. Γι` αυτό και υπήρξαν πρώτοι αδίστακτοι και σε όλα οι δικοί μας πολιτικοί: Στην ανακολουθία, στις ιδεολογικές μεταστροφές, στις παλινωδίες, στον εμπαιγμό, στον εκμαυλισμό, στη διαφθοροποίηση, στην παραμονή τους στη θέση του διαφθορέα αλλά και του ξεδιαφθορέα, ενώ αναγκάζονται και οι ίδιοι να ομολογούν την αυτοδιαφθορά τους. Τους φτύνουμε και αυτοί το παίρνουν για δρόσισμα. Μα κι αυτοί φτύνονται μεταξύ τους και το παίρνουνε και αυτό για δρόσισμα. Έφτυσε ο Σαμαράς τους δύο κυβερνητικούς του εταίρους, κλείνοντας την ΕΡΤ, και αυτοί, τους είδατε, τον «ευχαρίστησαν» που τους δρόσισε.  Τους πετάμε γιαούρτια, γιατί τους αξίζει, κι αυτοί το ανάγουνε σε κατάληψή μας από τρομοκρατικές διαθέσεις. Και συνεχίζουν αδίστακτοι το διαφθορικό τους έργο. Αδίστακτοι είναι και στη χρήση της αδιαντροπιάς. Τους λες ότι έτσι που ενεργούν, αδίστακτα, θα τους λιντσάρει ο κόσμος και την αλάνθαστη διαπιστωτική μας κρίση την καταγγέλλουν οι αδίστακτοι ως προτροπή για λιντσάρισμα. Τον καμπούρη όμως, λέει μια ρωσική παροιμία, μόνο ο τάφος τον ισιάζει. Κι άμα το πω κι αυτό, κατηγορούμαι ότι υποκινώ θανάτους. Και θα με κατηγορήσει πρώτος ποιος; Εκείνος που εγκατέλειψε το ΚΚΕ, για να βρίσκεται τώρα στη Δεξιά ο αδίστακτος. Οι έμμεσοι ή αποφατικοί εκτροφείς της Χρυσής Αυγής, που είναι πρώτο το Πασόκ και δεύτερη η Αριστερά, αφού με τις πράξεις του το πρώτο, με τα ελλείμματά της η δεύτερη, τη γιγαντώσανε, τώρα την καταπολεμάνε φραστικά, με κορώνες, αδίστακτα και αυτοί. Βγάζω έξω τη Δεξιά από τους έμμεσους εκτροφείς της, γιατί είναι άμεσος, φυσιολογικός και θετικός της εκτροφέας. Είναι οι ίδιες οι ιδεολογικές της ρίζες, στις οποίες προχθές η Δεξιά μας Κυβέρνηση, κλείνοντας τη Δημόσια Τηλεόραση, επέστρεψε αδίστακτη. 
Μόνο που η συγκεκριμένη κυβερνητική "αδιστακτικότητα" προέκυψε εδώ πρωτογενώς από λειψίνοια. Η δυνατότητα επιβολής έλειπε. 

Για τους λαούς και τη στάση τους στο 2^ο και 3^ο μέρος της τριλογίας μας

*Συγγνώμη για τις αλλαγές που κάνω μερικές φορές στο κείμενο των αναρτήσεων. Είναι για βελτίωση, που μού `ρχεται εκ των υστέρων

 

Η δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη

50 χρόνια από τη διάπραξή της*

Η δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη με βρήκε σε Οικοτροφείο του Καντιώτη στην Κοζάνη. Ήταν η πρώτη χρονιά της διαμονής μου και ήμουνα τότε τετάρτη Γυμνασίου(Δεν είχε γίνει ο διαχωρισμός Γυμνασίου Λυκείου). Λόγω των καιρών,  του θρησκευτικού χαρακτήρα του Οικοτροφείου αλλά και της αυστηρότητάς του, αν υπήρχε κάποιο ενδιαφέρον για τα πολιτικά πράγματα, έπρεπε να διατηρείται πνιγμένο. Λοξά και βιαστικά μόνο μπορούσες να ρίχνεις ματιά στις εφημερίδες που κρεμότανε στα περίπτερα.

Το αλφαβητάρι όμως της πολιτικής «Φτωχοί – πλούσιοι» ήταν καταχωνιασμένο μέσα μου από τη γέννησή μου και όσο μπορούσα, από μακριά και κλεφτά πάντα, παρακολουθούσα όσα συνέβαιναν στην πόλη εκείνο τον καιρό. Να παραβρεθώ σε πολιτική συγκέντρωση  αδιανόητο. Η όλη παρακολούθηση περιοριζότανε στα ακούσματα των ιαχών που εκπέμπανε οι προεκλογικές συγκεντρώσεις.

Γιατί η δολοφονία του Γ. Λαμπράκη το πρώτο που έφερε ήταν η προκήρυξη εκλογών και καθ` όλη τη διάρκεια του προεκλογικού αγώνα φαινόταν ότι η κοινωνία μας βρισκόταν εξαιτίας του πολιτικού βάρους αυτής της δολοφονίας σε αναβρασμό και πως είχε δώσει κατεύθυνση στον αναβρασμό της, την πολιτική αλλαγή.

Οι πικρές εμπειρίες από τις εξορίες, η αστυνομική παρακολούθηση, η συνέχιση των πολιτικών διώξεων αλλά και η στάθμη ζωής που βρισκόταν στο σημείο της εξαθλίωσης συνιστούσαν ένα κλίμα πολιτικής ασφυξίας. Η Αριστερά παρά τις διώξεις σε βάρος της διατηρεί μεγάλο μέρος των δυνάμεών της και υπό τις συνθήκες των διώξεων, με ισχυρή πάντα την ώθηση από τη δολοφονία, γεννιέται ένα δυνατό λαϊκό κίνημα που σ` εκείνη τη χρονική στιγμή βρίσκει ευρύτερη πολιτική έκφραση στο κόμμα της Ένωσης Κέντρου του Γεωργίου Παπανδρέου. Ο αρχηγός της θα κηρύξει ανένδοτο αγώνα, που την πραγμάτωσή του θα αναλάβει με αποφασιστικότητα ο λαός, περνώντας έτσι στο προσκήνιο της Ιστορίας, και θα καθορίσει τις εξελίξεις. Θα φέρει την πολιτική Άνοιξη στη χώρα μας, που για την ανατροπή της η κυρίαρχη τάξη, θα υποχρεωθεί δύο φορές να προβεί σε συνταγματικές εκτροπές (Ιουλιανά, Χούντα). Αλλά και πάλι ο λαός θα κρατηθεί όρθιος, θα προβάλει αντίσταση, θα φέρει ανατροπή μαζί και τη μεταπολίτευση.

Ταυτόχρονα όμως με την πολιτική άνοιξη, που καίριο ορόσημό της έχει τη δολοφονία  Λαμπράκη, αλλά και σε άρρηκτη σύνδεση μαζί της γεννιέται και μια άλλη άνοιξη, η πολιτιστική, που ξεκινά με αποκλειστικό ορόσημο αυτή τη δολοφονία. Ομώνυμη νεολαία, η νεολαία Λαμπράκη, με ηγέτη το Θεοδωράκη, από την πρώτη κιόλας στιγμή, χάρη και στην επική μεγαλοσύνη του συνθέτη, μετεξελίσσεται σε πρωτοφανές πολιτιστικό κίνημα, που θα αποτελέσει υπομόχλιο της πολιτικής μας ζωής και ανάτασης. Το Θεοδωράκη θα ακολουθήσουν και άλλοι νέοι συνθέτες, όλοι σχεδόν, και Ξαρχάκος και Λεοντής και Λοίζος και Μούτσης και Μαρκόπουλος, ενώ ο μέγας Χατζηδάκις όντας δίπλα στον Γκάτσο, που εισπνέει και αποπνέει δυνατά τον αέρα της πολιτικής και πολιτιστικής άνοιξης, συμμετέχει και αυτός στην πολιτιστική αναγέννηση της χώρας μας με το πλούσιο και μεγαλειώδες έργο του. Το «Καληνύχτα Κεμάλ» είναι όχι μόνο κορυφαίο κοινό τους δημιούργημα αλλά και χαρακτηριστικό της ιδεολογικής τους σύμπλευσης. Τέτοιο πάντως πολιτιστικό σφρίγος, που ζει η χώρα μας σ` εκείνη τη δεκαετία, δεν ξανάζησε ποτέ παρά μόνο στους αρχαίους χρόνους.

Και σήμερα, 50 χρόνια μετά τη δολοφονία του αγωνιστή της ειρήνης;

Χωρίς τέλος πολιτικό και κοινωνικό τέλμα. Αλλά και πολιτιστικό.

Θα το κυοφορήσει η πολυπόθητη και πολλά υποσχόμενη μεταπολίτευση εκφυλίζοντας αργά μα σταθερά μία μία τις πολιτικές και ιδεολογικές αξίες της κοινωνίας μας και θα συντελεστεί η ιδεολογική και πολιτική της μεταστροφή. Η αρχή θα γίνει από τον πολιτικό φορέα, που, δίνοντας την υπόσχεση για κοινωνική αλλαγή, θα πείσει τις μάζες και θα τις εγκλωβίσει επί μακρόν στους κόλπους του και, αφού τις βαυκαλίσει με ελεύσεις ευημερίας, θα τις μεταφέρει στο αντίθετο και γι` αυτόν ιδεολογικό στρατόπεδο, του καπιταλιστικού νεοφιλελευθερισμού, όπου μόνες υπαρκτές αξίες είναι οι οικονομικές.  Την ίδια πορεία της ιδεολογικής μεταστροφής θα κάνει και ένας απίθανα μεγάλος αριθμός στελεχών της Αριστεράς.  Έτσι διάψευση,  ισχυρή πολιτική ώθηση και προσδοκίες αγγίγματος της ευημερίας ή και το ίδιο το άγγιγμα εισαγόμενης θα επιφέρουν τον εκμαυλισμό και την ιδεολογική αλλοτρίωση της ελληνικής κοινωνίας.  Τρεμάμενη η ψυχή της θα ξεχάσει γλυκά τον εαυτό της, κατά πώς έλεγε ο Σολωμός. Ο ένας μετά τον άλλο θα αυτοκτονούν γύρω μας οι συνάνθρωποί μας - στις 4.000 λένε ανήλθε ο αριθμός -  και αυτή η κοινωνία θα συνεχίζει να πορεύεται σαν να μην τους βλέπει. Αν ένας κατά φαντασία εχθρός μας, τούρκος ή σκοπιανός, σκότωνε τρεις συνανθρώπους μας, θα είχαμε κηρύξει πόλεμο μέχρις εσχάτων εναντίον του.

Αλλά ξεσηκωμό, θα το πω εδώ, Ελένη μου,  κάνει ο αδικημένος, όχι ο αλλοτριωμένος. Και, ενώ, άνθρωπος για να γίνεις, θέλει δεκαετίες και χιλιετίες, να ξεγίνεις φτάνει μια στιγμή. Λίγο άγγιγμα ευημερίας ζήσαμε κι αμέσως χάσαμε τον εαυτό μας. Είδατε να τραγουδάει πια ο Έλληνας; Πουθενά. Ρώτησαν το Μούτση γιατί δε γράφεις άλλο τραγούδια και η απάντησή του: Ακούστε την: Μ` αφού δεν τραγουδάνε πια οι Έλληνες.

Και να σκεφθείτε ότι η δική μου γενιά έχει ρουφήξει την περισσότερη κουλτούρα από όλες τις γενιές της Ιστορίας μας. Το αποτέλεσμα ποιο; Την «ξέρασε» ως προδοσία. «Επί τέλους και μια ενεργητική προδοσία στην αλυσίδα των παθητικών» έγραφα κάποτε στο «αντί» για τη γενιά του Πολυτεχνείου, που η περίπτωσή της επαληθεύει απλώς τη μαρξιστική θέση ότι «η βάση επικαθορίζει το εποικοδόμημα». Αυτά έγραφα πέρυσι το Μάη και στο Νότη Μαυρουδή, για να τον παρηγορήσω.

Πριν τη μεταπολίτευση τα πράγματα ήταν απλά, άσπρο μαύρο, κι έβλεπε κανείς εύκολα το μαύρο. Ήρθε η μεταπολίτευση και τα "έβαψε" όλα γκρίζα. Πώς να φαντάξει το μαύρο μέσα στο γκρίζο και να το διακρίνεις; Δανείζομαι κάποιους στίχους μου εκείνου του καιρού. «Το απόλυτο σκοτάδι το βλέπουν κι οι τυφλοί. Μ` αυτό που τώρα ζούμε μονάχα οι τρελοί». Στη διάρκεια λοιπόν της μεταπολίτευσης κάνουμε ζωή το «Πεθαίνοντας σαν χώρα» και δε θέλουμε ακόμα να το δούμε.

Για να τελειώνω. Ο Σαρτρ, σε μια επίσκεψή του στην Ελλάδα σ` εκείνους τους καιρούς, είχε πει: Συγχαίρω τη νεολαία Λαμπράκη που αγωνίζεται εναντίον του εξαμερικανισμού της Ελλάδας. Μήπως σήμερα ζούμε σε όλες του τις μορφές το απευκταίο του Σαρτρ;

Συγγνώμη που δεν είμαι διθυραμβικός. Δεν μπορώ. Εύχομαι απλώς να έχει και η Ιστορία, με κεφαλαίο το γιώτα, την αγρανάπαυσή της και αυτή να ζούμε τώρα.

Για την ανάτασή μας, η Ιστορία μας το λέει, προσφυγή στο υπομόχλιο της πολιτικής, στην πολιτιστική αντίσταση. Οι "Λέξω προς αιθέρα", που εκπροσωπώ, αυτό κάνουν. Χαίρομαι που και η Ελένη Καρασαββίδου, ποιήτρια, και ο αγαπητός μου φίλος και συνάδελφος Θανάσης Τσίρος με τους συνεργάτες του, συναδέλφους επίσης, κάνουνε το ίδιο. Έχω να ελπίζω.

*Στο Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο Θεσσαλονίκης ψες στις 22.05.13 έγινε εκδήλωση για τη συμπλήρωση 50 χρόνων από τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη. Εκτός των άλλων που παραβρέθηκαν και χαιρέτισαν ή μίλησαν ήταν και ο γιος του Γρηγόρης Λαμπράκης.  Η διοργάνωση ήταν του Βαφοπουλείου και του Δήμου Θεσσαλονίκης, ενώ ο σχεδιασμός και συντονισμός της Ελένης Καρασαββίδου, που πρόβλεπε και δική μου παρέμβαση. Είναι αυτή που προηγείται.  

   Δελτίο Τύπου

Εκδήλωση Τιμής και Μνήμης για τον Γρηγόρη Λαμπράκη

«Και μεις σπαθί τη θέληση μας κάνουμε/κι ολόγυμνο το σέρνουμε απ’ τη θήκη/Η Ειρήνη δε χαρίζεται- κερδίζεται./ Η ειρήνη είναι μια μάχη και μια Νίκη.» (Θ. Πιερίδης)

Πενήντα χρόνια από την δολοφονία του Γρ. Λαμπράκη συμπληρώνονται την Τετάρτη 22/5. Στον «τόπο» των δραματικών γεγονότων, τη Θεσσαλονίκη, θυμόμαστε, «σκαλίζουμε» και τιμάμε:

Εκδήλωση Τιμής και Μνήμης για τον Γρ. Λαμπράκη:

Μιλούν οι Αλέκος Περτσινίδης, υπεύθυνος του Ιδρύματος Ράσελ στην Θεσσαλονίκη και Σπύρος Κουζινόπουλος, ερευνητής.

Μας τιμά και χαιρετίζει ο Γρηγόρης Λαμπράκης, (υιός).

Στη Μουσική επένδυση με τραγούδια της εποχής, οι «Ωδη-πόροι της Σαλονίκης»*.

Συντονίζει, παρεμβαίνει η Ελ. Καρασαββίδου.

Συνοδεύεται από έκθεση εφημερίδων και κειμηλίων της εποχής.